Home Tin tức

Đắng chát nông sản Việt: Thanh long đổ bỏ vì bò chê

Đắng chát nông sản Việt: Thanh long đổ bỏ vì bò chê. Trên Quốc lộ 1 và trên tỉnh lộ 707 huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, thanh long bị vứt bỏ chất thành đống.

Người dân cho hay đây là hàng dạt, bị đốm, nấm, mốc. Trước kia, loại thanh long như vậy vẫn bán được, nay rớt giá quá nên bẻ bỏ cho bò ăn, nhiều quá bò ăn không hết thì chở ra đổ bỏ ngoài đường.

Theo phản ánh của nhiều tờ báo, khoảng một tháng nay, thanh long tại Bình Thuận mất giá thê thảm khiến các chủ thu mua và nhà vườn điêu đứng.

Thanh long bị đổ ra đường cho bò ăn tại huyện Hàm Thuận Nam sáng 11/8

Thanh long bị đổ ra đường cho bò ăn tại huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận sáng 11/8 . Ảnh Tuổi trẻ TP.HCM

Cụ thể ngày 11/8 tại huyện Hàm Thuận Nam, trái thanh long đẹp, cỡ lớn được mua với giá chỉ 4.000-5.000 đồng/kg, giảm khoảng 50% so với cùng thời điểm năm ngoái. Trái nhỏ giá chỉ 2.000 đồng, còn hàng hư hỏng nhẹ và hàng dạt thì được bán “tượng trưng” với giá 1.000-1.500 đồng/kg.

Chị Nguyễn Thị Lan, nông dân huyện Hàm Thuận Nam, buồn bã nói: “Hàng dạt thì chỉ bán được 1.000 đồng/kg trong khi thuê nhân công bẻ đã tốn tới 500 đồng/kg, chưa kể chi phí tiền thuốc, phân bón, điện nước nên người trồng lỗ nặng”.

Bà Lê Thị Ngọc, chủ doanh nghiệp mua thanh long Hiếu Ngọc (huyện Hàm Thuận Nam), than thở trên Tuổi trẻ, thanh long trái đẹp mua với giá 8.000 đồng, trong khi xuất bán sang Trung Quốc bị thương lái nước láng giềng ép giá 9.000 đồng.

“Doanh nghiệp chúng tôi thời gian này ai cũng lỗ vài tỉ đồng mỗi người. Tiền trả nhân công, đóng thùng, thuê xe vận chuyển đủ thứ nhưng với giá đó thì sao mà sống nổi, nên nhiều người mới đem đổ ra đường như vậy” - bà Ngọc nói.

Trong khi đó, anh Trần Văn Hải, chủ một cơ sở thu mua thanh long ở huyện Hàm Thuận Nam, cho biết: Thương lái Trung Quốc không “ăn hàng” nên thanh long chở sang bị tồn lại rất nhiều. Mỗi ngày chở sang hàng trăm xe mà thương lái chỉ thu mua nhỏ giọt.

Thân phận trái thanh long đang lặp lại đúng tình trạng của quả dưa hấu cách đây vài tháng. Vào kỳ thu hoạch rộ dưa hấu, bà con nông dân ở huyện Sơn Tịnh, Quảng Ngãi chỉ bán được với giá 1.000-1.500 đồng/kg. Giá bán như cho, bà con đành đổ bỏ cho trâu bò, lợn ăn.

"Dưa đã bán không được, giờ đây gia súc ăn dưa hấu nhiều quá mắc bệnh tiêu chảy lại còn tốn kém thêm tiền thuốc thú y", ông Phan Duy Khánh, Chủ tịch UBND xã Tịnh Trà, huyện Sơn Tịnh xót xa.

Còn tại cửa khẩu biên giới phía Bắc, những chiếc xe tải chở dưa xếp hàng dài hàng km để chờ xuất khẩu sang Trung Quốc, chờ lâu đến mức dưa bị hư, phải đổ bỏ.

Quả Việt đi Mỹ, Nhật: Mơ chỉ là mơ

Câu chuyện được mùa mất giá, lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc của nông sản Việt lặp đi lặp lại nhiều năm. Cách đây nhiều năm, để tránh phụ thuộc vào Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp đã tìm đường sang Mỹ cho quả thanh long.

Năm 2008, lô hàng thanh long tươi đầu tiên của Việt Nam được bán cho Mỹ.

“Giá tốt lắm, đồng thời thanh long có bao nhiêu thì khách hàng mua bấy nhiêu. Theo tôi biết, giá bán lẻ 1 trái thanh long nhỏ ở Mỹ có thể tới 7 đô la Mỹ, còn trái nặng 1 kg có giá lên tới 14 đô la Mỹ, riêng tôi xuất giá bình quân 4,5 đô la Mỹ/kg”, ông Trầm Bê, khi đó là Chủ tịch HĐQT của Công ty chế biến thủy hải sản Sơn Sơn, đơn vị xuất khẩu lô hàng trên nói. Ông cũng cho biết nhờ ký được giá cao nên ông mua của nông dân 13.000 đồng/kg thanh long, trong khi giá thị trường có lúc chỉ vài ngàn đồng.

Vào thời điểm đó, công ty trên cùng một doanh nghiệp khác xuất được 3 lô hàng thanh long sang Mỹ nhưng sau đó việc xuất khẩu bị ngưng lại hoàn toàn.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, quả thanh long có tuổi thọ khoảng 40 ngày. Khi qua chiếu xạ, quả thanh long nhanh bị thối hơn, đồng thời chất lượng cũng sẽ bị giảm. Trong khi đó, từ khi thu hoạch, phân loại, chiếu xạ, đóng gói và vận chuyển với quãng đường khá xa, chắc chắn khi đến thị trường nước bạn cũng đã gần hết “vòng đời” quả thanh long nên tỉ lệ hao hụt sẽ rất cao.

Tương tự, theo thông tin Bộ trưởng Khoa học Công nghệ Nguyễn Quân chia sẻ trong chương trình “Dân hỏi – Bộ trưởng trả lời” hồi tháng 6/2014, 5 quả vải bán tại Nhật Bản giá đến vài trăm nghìn đồng. Trong khi vải thiều Việt Nam 1kg chỉ bán được 7.000-8.000 đồng.

Bộ trưởng Nguyễn Quân cho biết thêm, năm ngoái, Bộ đã hợp tác với Nhật Bản nhập công nghệ tế bào sống đảm bảo những sản phẩm được bảo quản, sau thời gian rất dài vẫn giữ được phẩm chất tươi nguyên như khi vừa được thu hái, vừa được sản xuất. Bộ đã quyết định đầu tư, hiện đã kết thúc giai đoạn 1 là nhập khẩu công nghệ từ Nhật Bản, làm chủ công nghệ và thí nghiệm thành công với quả vải, tôm sú và cá ngừ.

Bộ cũng đàm phàm với phía Nhật Bản, thí điểm chuyển một số vải mẫu nhưng phải chờ phía bạn chấp nhận mới có thể ký được hợp đồng. Nếu được Nhật Bản chấp nhận, ông Quân hứa năm sau sẽ giúp bà con nông dân tiêu thụ vải ở thị trường Nhật Bản.

Còn nhớ cách đây đúng 1 năm, cũng trong chương trình "Dân hỏi, Bộ trưởng trả lời" vào tháng 6/2013, Bộ trưởng Nguyễn Quân cũng nhắc đến công nghệ bảo quản tiên tiến nhất của Nhật Bản, Israel để đảm bảo cho nông dân có được sản phẩm có giá trị tối đa. Riêng bảo quản rau quả Việt Nam có hợp tác với đối tác Nhật Bản và họ đã sẵn sàng chuyển giao công nghệ bảo quản cho Việt Nam. Đây là công nghệ rất hiện đại, với tổng vốn đầu tư lên tới 1 triệu USD.

Tuy nhiên, sang năm 2014, khi dưa hấu, thanh long được mùa, người dân tiếp tục bán tại ruộng với giá 1.000 đồng/kg, thậm chí phải cho trâu bò ăn. Không biết người nông dân còn phải chờ đến bao giờ để không còn cảnh được mùa rớt giá, chứ chưa mơ đến đi Mỹ, Nhật.